Wielkimi krokami zbliża się wiosna a wraz z nią sezon rozrodczy zwierząt dzikich i domowych zapraszamy więc do lektury. W jaki sposób zapobiegać możemy niepożadanej ciąży u naszych domowych psiaków i kociaków? Przedstawiamy poniżej metody najbardziej popularne i każda z nich ma swoje plusy i minusy. 

           

Wyróżnić możemy następujące metody antyknocepcji u psów i kotów:

            1. Izolacja samic w okresie rui;

            2. Metoda chirurgiczna;

            3. Antykoncepcja hormonalna;

 

Izolacja samic w okresie rui:

Należy do najstarszych metod zapobiegania niepożądanej ciąży, ale wbrew pozorom wcale nie do najłatwiejszych. Metoda ta sprawdza się u kotek trzymanych całe życie w mieszkaniach niestety trzeba się wówczas liczyć ze specyficznym behawiorem rujowym kotki, która w owym czasie może być bardzo hałaśliwa, a w sezonie rozrodczym zachowanie takie będzie się powtarzać co 2-3 tyg.! W przypadku suk ruja przeciętnie występuje dwa razy do roku ale trwa ok. 3 tyg. I przez cały ten okres suka musi

pozostać pod stałym nadzorem. U suk mieszkających w domach dla właścicieli najbardziej uciążliwy jest krwawy wypływ ze szpary sromowej. Zarówno kotki jak i suki w tym czasie przejawiają większe tendencje do ucieczek i potrafią niekiedy wykazać się dużym sprytem. W obu przypadkach musimy liczyć się że samice te będą przez cały okres trwania rui atrakcyjne dla samców, co też niekiedy może być uciążliwe. Tak wiec obecnie właściciele chcą uniknąć nie tylko samej ciąży ale przede wszystkim kłopotliwego behawioru rujowego coraz częściej decydują się na inne metody antykoncepcji.

 

 

Metoda chirurgiczna - najbardziej zalecana

 Innym rodzajem antykoncepcji jest sterylizacja.Pozwala na skuteczne uzyskanie trwałej niepłodności przez jednorazowy zabieg. W naszym gabinecie usuwamy zarówno macicię jak i jajniki ( ovariohysterectomia). W tym

przypadku największym plusem tej metody jest to że zapobiega ona przyszłym schorzeniom macicy( między innymi ropomaciczu).

Usuniecie tylko macicy (hysterctomia) nie blokuje cyklu i ruje występują nadal. Podwiązywanie jajowodów nie daje także pełnej pewności zapobiegania ciąży i nie hamuje występowania kłopotliwego zachowania samic.

Zabieg może być przeprowadzony w każdym wieku, jednak zalecamy przeprowadzenie zabiegu sterylizacji u suk powyżej 5 miesiąca życia, przed pierwszą cieczką, lub ostatecznie przed drugą, co pozwala na uniknięcie w 95% nowotworów gruczołu mlekowego!!!

Zabieg może być przeprowadzony w okresie tak zwanego spokoju płciowego czyli 3 miesiące po cieczce, lub 1 miesiąc przed następną spodziewaną cieczką.

Odpowiednim terminem do przeprowadzenia kastracji u kotek i kocurków jest wiek 6-7 miesięcy. Jednakże można sterylizować już młodsze zwierzaki.

Z powodu innego przebiegu cyklu rujowego u kotek, można kastrować kotki niemalże w każdym momencie, a przeprowadzony profesjonalnie zabieg pozwala na całkowity powrót do zdrowia już w kilka dni po operacji. Praktycznie nie obserwujemy efektów ubocznych zabiegu sterylizacji u kotek, poza zwiekszonym apetytem i tendencją do tycia. Mimo wszystko jest to najpewniejsza i najbezpieczniejsza metoda antykoncepcji u kotek.

 

Zabieg kastracji jest bardzo korzystny dla zdrowia samic, gdyż zapobiega przyszłym schorzeniom ginekologicznym wyjatkowo godna polecenia wydaje się owariohisterektomia która w sposób definitywny zapobiega wystapieniu w przyszłości zespołu endometritis-pyometra zwanego potocznie ropomaciczem. Oprócz tego wcześnie przeprowadzony zabieg znacznie zmniejsza ryzyko powstawania guzów sutka, oraz ciąży urojonej. 

 

 

Kastracja samców:

Jeśli nie zamierzamy przeznaczać naszego pupila do rozrodu kastracja jest zabiegiem jak najbardziej polecanym, u psów niweluje kłopotliwe zachowania w okresie cieczek, zapobiega rozrostowi prostaty ( co często jest problemem u psów w starszym wieku), zapobiega nowotworom jąder.

U kocurów niweluje znakowanie terenu, co jest dość uciążliwym problemem ze względu na intensywny zapach kociego moczu, koty nie wdają się w walki o terytorium i o samice co skutkuje zmniejszeniem obrażeń ciała u kotów wychodzących.

 

Minusem metody chirurgicznej jest wystapienie powikłań:

      - powikłania związane z wprowadzeniem zwierzęcia w narkozę, u zwierząt starszych od 7 roku życia zalecamy wykonanie badań krwi                                                ( profil przedzabiegowy)

      - powikłania związane z gojeniem się rany, gdy rana zostanie wylizana przez źle zabezpieczone zwierzę                                                                                            ( brak lub nieodpowiednie ubranko pooperacyjne, lub   brak kołnierza)

     - zwiększony apetyt! Po zabiegu zwierzęta zaczynają jeść więcej, podczas gdy spada ich zpotrzebowanie energetyczne.                                                                   ( Konieczna stała kontrola wagi i odpowiednie przestrzeganie diety zaleconej przez lekarza weterynarii)

     - kamica moczowa występująca częściej u kastrowanych kocurów                                                                                                                                                      ( otyłość zwiększa podatność kota na rozwój kamieni moczowych, dlatego bardzo ważne jest utrzymanie odpowiedniej masy ciała kota )

     - nietrzymanie moczu u suk dużych ras,

     - tzw. zespół odprysków jajnikowych

 

 

Uważa się jednak, że zalety sterylizacji przeważają nad jej wadami i jest to najbardziej polecana metoda zapobiegania ciąży u suk i kotek, a przeprowadzona wcześnie o ponad 95% zmniejsza możliwość wystąpienia guzów gruczołu mlekowego co ma bardzo duże znaczenie i jest niewątpliwie największym plusem wczesnej sterylizacji.

 

Antykoncepcja hormonalna;

Antykoncepcja hormonalna polega najczęściej na stosowaniu progestagenów, czyli syntetycznych pochodnych progesteronu.

        Największą zaletą antykoncepcji hormonalnej jest jej odwracalność polegająca na tym , że po zakończeniu terapii samice mogą wrócić do rozrodu. Nie dające się wykluczyć ryzyko operacji przy zabiegu kastracji oraz możliwość wystąpienia efektów ubocznych zdaje się również przemawiać na korzyść hormonów. Należy jednak pamiętać, że w przypadku antykoncepcji hormonalnej wymagana jest regularność iniekcji lub podawania tabletek. Ponadto preparaty hormonalne używane przez dłuższy czas lub stosowane niewłaściwie mogą prowadzić do schorzeń ginekologicznych związanych głownie z błoną śluzową macicy (zespół endometritis - pyometra ), a także przyczyną zmian nowotworowych w obrębie gruczołów sutkowych. Oddziaływują one także na błonę śluzową macicy, pobudzając gruczoły endometrium do zwiększonego wydzielania śluzu co może się przyczynić do powstania cystowatej hyperplazji błony śluzowej macicy, a w konsekwencji do endometritis lub ropomacicza. Działanie hormonów na błonę śluzową macicy zależy od fazy cyklu dlatego hormony te należy podawać po raz pierwszy w anestrus, 3 miesiące po cieczce lub 2 miesiące po porodzie, najpóźniej 1 miesiąc przed spodziewaną cieczką. Podawanie progestagenów poza wymienionymi okresem zwiększa istotne ryzyko wymienionego wcześniej ropomacicza, dlatego powinno się unikać stosowania progestagenów w celu tłumienia cieczki u suk lub hamowania rui u kotek)

Kotki są samicami sezonowo poliestralnymi anoestrus występuje u nich w miesiącach jesienno zimowych dlatego często w praktyce iniekcje mają miejsce w niewiadomej fazie cyklu co może prowadzić do późniejszych schorzeń macicy.

Wśród innych niedogodności związanych ze stosowaniem antykoncepcji  hormonalnej należy wymienić możliwość przyrostu masy ciała w wyniku wzmożonego odkładania tłuszczu przy niezmienionym odżywianiu.

         W długotrwałego blokowania cyklu chyba największe znaczenie mają preparaty progestagenowe o przedłużonym działaniu w formie iniekcyjnej, Preparaty te mogą także występować w postaci tabletki doustnej.

Do farmakologicznego blokowania cyklu płciowego u kotek stosuje się doustnie krótkodziałające gestageny .. Podawanie hormonów powinno się rozpocząć przed sezonem rozrodczym lub 7 dnia po porodzie.

Octan Medroksyprogesteronu w tabletkach podaje się w dawce 5 mg na kotkę jeden raz w tygodniu.. Po 18 miesiącach należy przerwać podawanie progestagenów na 2-3 miesiace.

Proligeston (Delvosteron) stosuje się w formie iniekcji. Drugą iniekcję podaje się po upływie 3 miesięcy, trzecia po upływie 4 miesiącach od drugiej i następne co 5 miesięcy. Długotrwałe stosowanie progestagenów bez wspomniany przerw może prowadzić do schorzeń macicy i gruczołu mlekowego. Kotki mogą przybierać na wadze i być bardziej osowiałe. Niekiedy mogą wystąpić biegunki i intensywny zapach moczu. Progestageny mogą również powodować supresję kory nadnerczy i sprzyjają rozwojowi cukrzycy.

 

 

O żywieniu zwierzaków sterylizowanych opowiemy w następnym artykule.

FacebookTab